Sanat

Osmanlı’da ilk seçim

Osmanlıda  ilk seçim 1840 yılında yapıldı. Bugünkü seçimlere benzer ilk demokratik seçim ise 1876 Kanun-i Esasi ile birlikte yapıldı.

Osmanlı halkı ilk kez 1840 yılında köylerde kurulan muhassıllık meclisleri sayesinde seçimlerle tanıştı. Daha sonrasında ise 1876 Kanun-i Esasi ile birlikte, ilk demokratik seçim 1908 yılında yapıldı.

Bazı tarihçilere göre, ilk seçimler Osmanlı’ya bağlı Ragusa Cumhuriyeti’nde yapıldı.  Ticaretle uğraşan ve bir şehir devleti olan Ragusa Cumhuriyeti, bugünkü Hırvatistan’ın Dalmaçya kıyısındaki Dubrovnik şehrinde kurulmuş.

Ragusa’nın rejimi Cumhuriyet olduğu için belirli aralıklarla seçim yapılıyordu. Fakat ilk seçim bunlardan daha evvele dayanır. Şöyledir ki; bir adaya isim verilecektir. Fakat halktan bu yeni ismi kabul edenler de vardır kabul etmeyenler de. Bunun üzerine yetkili vali, ada halkını bir meydana toplar ve ”Yeni ismi kabul edenler sağa, kabul etmeyenler sol tarafa ayrılsın” diyerek tarihin resmi ve demokratik olmayan ilk seçimini gerçekleştirmiş olur.

Bugünkü seçimlere benzer seçimler

Aslında bilinenin aksine ilk seçim 1876’da ilân edilen Birinci Meşrutiyet değil. Ragusa hariç tutulursa Türkiye’de seçimlerin 1830’lara, yani Sultan II. Mahmud zamanına kadar gittiği görülüyor. Meselâ Bolu’da 1830’larda muhtar seçimi yapılmış. Bu seçim, en eski seçim kaydı olarak arşivlenmiş. Ayrıca 1833 yılı sonlarında Kastamonu’nun Taşköprü İlçesi’nde de bir muhtarlık seçimi yapılmış.

Tarihimizin ilk çok partili seçimleri, 1908 yılında  yapılıyor ve ilk oy pusulası da bu seçimlerde kullanılıyor. İttihat ve Terakki’nin kazandığı bu seçime, İttihat ve Terakki Fırkası ile Prens Sabahattin Bey’in 14 Eylül 1908’de kurduğu Ahrar Fırkası katıldı.

1908’de çok partili sistemle seçim yapan Türkiye’nin, Cumhuriyet yılları, 1946’ya kadar tek parti rejimi ile yönetildi.

COV

Salt olgular haricinde herşey zihinlerden süzülür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu