Sanat

Sinemanın tarihi serüveni ve ilkleri

Günümüze bakıldığında sinema filmleri yapım maliyetleri ve dev bir ekonomik sektör haline gelmiş durumda. Teknoloji sayesinde izleyicisine sanal bir dünya yaratan sinemanın tarihi serüvenine bir bakalım.

Sinemanın doğuşu

Aslında bir kusurun farketilmesi üzerine ortaya çıkan sinema, hareketli görüntü demek. Göz retinası üzerine düşen görüntüler bir süre algılanmakta. Bu süre yaklaşık olarak 2/35 saniye kadar. eğer 24 kare 1 saniye içerisinde görünürse, bu bize hareketli bir görüntü imkanı yaratıyor. İşte Sinema da bu prensibe dayanıyor.

Amerikalı Eadweard Muybridge dört nala koşan bir atın aynı anda 4 ayağınında yere değip değmediğini öğrenmek için at yarışı yapılan bir yere gider ve 24 farklı yerlerdeki fotograf makinasıyla atı resmeder. Görüntüleri ardı ardına bir saniye içinde oynatınca da hareketli görüntü elde eder.

Aynı zamanlarda İngiltere’de yaşayan Fransız Louis Le Prince ise evinin bahçesinde aile bireylerinin farkılı yönlere gidişini fotoğraflandırarak hareketli bir görüntü elde eder.

Daha uzun bir şekilde görüntü elde etme başarısı Amerikalı Thomas Alva Edison tarafından kineteskop adı verilen bir aygıtla birlikte olmuş. Günümüzün modern projeksiyon aletinin ilki olan bu aygıt, üzerindeki tek bir delikten, tek kişi tarafından izlenecek görüntü sunmuş.

Fransa’da Lumiere kardeşler ise sinematograf adlı bir cihaz geliştirerek sinema tarihinin ilk filimlerine imza atmışlar. Profesyonel anlamda ilk film kabul edilen ‘‘Fabrikadan çıkış’’ 25 Aralık 1985 yılında pariste gösterilmiş.

İlk çizgi film 6 Nisan1906 yılında Stuart Blackton’un ”Komik Yüzlerin Gülünç Halleri” adlı filmi olmuş. İlk sesli film, sadece müzikle seslendirmenin olduğu, “Don Juan” bir yıl sonra ise sinemada konuşmaların da sesli olarak yer aldığı bir müzikal, 1927’de Broadway de gösterime giren the ”Jazz Singer” yani  Caz Şarkıcısı adlı film olmuş.  İlk renkli film ise 1939 yılında çekilen ”The Wizard Of Oz”(Oz Büyücüsü) ve ”Gone with the Wind” (Rüzgar Gibi Geçti) adlı filmler olarak biliniyor.

Türk sinema tarihi

Türk sinema tarihinin bilinen ilk film ve senaryosu, Osmanlı ordusunda yedek subay olarak görev yapan Fuat Uzkınay tarafından 14 Kasım 1914 yılında çekilmiş. Film bir belgesel, konusu ise bugünkü adı ”Yeşil Köy” olan Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin yıkılışı. Maalesef filmin hiç bir kopyası günümüze ulaşmamış. Bir canlandırması bugün Londra Sinema Müzesi’nde sergileniyor. İlk çekilen türk sineması ”Himmet Ağa’nın İzdivacı” iken, filmin oyuncuları savaştan dolayı askere alınmış, çekimler yarı da kalmış, o sırada ise Uzkınay’ın filmi gösterime girmiş.

 

1331 yılında Muhsin Ertuğrul tarafından ”İstanbul Sokakları” adlı film abartılı konusuna rağmen dönemine göre yüksek maliyeti ve ilk türk sesli film olması ile sinema tarihinin önemli bir filmi.

1963 ”Susuz Yaz” ise uluslararası ödül alan ilk türk filmi olarak tarihteki yerini koruyor. Film oyuncuları Ulvi Doğan tarafından yurtdışına kaçırılmış, Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı ödülünü almış. Daha sonra ise Meksika’da Altın Maya ödülünü kazanmış.

Türk sinemasının ilk renkli filmi, yaklaşık 40 sene tekel sinemacı olarak varlığını sürdüren Muhsin Ertuğrul‘un da son filmi olan 1953 yapımı ”Halıcı Kız” olarak karşımıza çıkıyor.

Bugün dünya ve türk sineması sürekli olarak yenilikler ile birlikte gelişiyor. Artık sinema iki boyutlu fotografik yapısından kurtulmuş, 3D olarak adlandırılan üç boyutlu gösterimlerle karşımızda. Üstelik 8D ye kadar giden bir skalaya sahip. Sinemaseverler haftalık olarak hızla vizyona giren yeni filmler sayesinde, beklemek zorunda değiller. Sinema bu tarihi serüvenin içinde, gelecekte daha fazla yaşanacak olan teknolojik gelişmelerden de faydalanarak yoluna hızla devam edeceği belli. Tabi ileriki zamanlarda bizi nasıl filmler ve gösterimler bekliyor, kestirmek kolay değil.

COV

Salt olgular haricinde herşey zihinlerden süzülür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu